13.8.06
Γονείς
Περίεργη η σχέση ενός ανθρώπου με το γονιό του. Περνάει από χίλια κύματα. Όσο αλλάζεις εσύ, τόσο αλλάζει και η σχέση σου μαζί τους. Αλλιώς τους βλεπείς στην παιδική ηλικία, διαφορετικά στην εφηβική, στη μεταεφηβική, στην τριαντα-παρα-κάτι.
Στην αρχή είναι το παν για σένα. Ούτε ο Θεός ο ίδιος δεν τους ξεπερνά. Νομίζεις ότι ξέρουν τα πάντα, ότι θα είχαν τη λύση σε κάθε σου ερώτηση, σε κάθε πρόβλημά σου. Άλλωστε και πώς να ήταν διαφορετικά; Είσαι ένα άτομο έτοιμο για διάπλαση. Και την αναλαμβάνουν αυτοί. Σου δείχνουν τον κόσμο, σου μεταδίδουν τις γνώσεις τους, τα συναισθήματά τους, την κοσμοθεωρία τους, σε κάνουν άνθρωπο.
Αργότερα αρχίζεις να τους αμφισβητείς, όπως αμφισβητείς τα πάντα γύρω σου. Άλλωστε μέχρι πρότεινως, "τα πάντα" ήταν αυτοί. Δε θα μπορούσες να αναθεωρήσεις τη γνώμη σου για οτιδήποτε, αν δεν αναθεωρούσες πρώτα αυτούς. Και καλά κάνεις και τους αμφισβητείς, καί αυτούς καί τα πάντα. Σημαντικό το στάδιο αυτό για την ικανότητα της αναλυτικής κρίσης, της αξιολόγησης, της (αυτο)εκτίμησης.
Κι ας πονάει...
Μετά έρχεται η ντροπή. Πώς μπόρεσες και φέρθηκες έτσι στους ανθρώπους αυτούς που σε μαγάλωσαν, που σε αγαπάνε και χωρίς εσένα δεν μπορούνε; Και πάλι όμως, όσο νά 'ναι, τους αμφισβητείς λιγάκι. Περισσότερο απ' ό,τι θά 'πρεπε και λιγότερο απ' όσο είναι καλό. Δεν υπάρχει λογική, απλά νιώθεις ότι πρέπει να τους ανταποδώσεις κάτι, να τους αποζημιώσεις για την εφηβία σου. Περισσότερο "πρέπει" να το κάνεις, παρά το "αισθάνεσαι". Και αυτό σε μπερδεύει ακόμη περισσότερο.
Καταλήγεις όμως. Συνειδητοποιείς ότι δε φταις εσύ για την εφηβεία σου και κατανοείς και τη μεταεφηβική περίοδο, γιατί αυτή είναι η ροή των πραγμάτων. Αυτή είναι η ζωή. Συμπεραίνεις, ότι ποτέ δεν έπαψες να τους αγαπάς, ότι η αξία τους είναι διαχρονική. Καταλαβαίνεις πια, ότι είναι το ίδιο πολύτιμοι για σένα, όπως ήτανε και τότε, όταν ήσουν έξι χρονών, κι ας μην εξαρτάσαι πλέον από αυτόυς. Πάντα θα εξαρτάσαι. Έχει αλλάξει όμως η αγάπη σου γι' αυτούς και έχει αλλάξει η αξία τους για σένα. Ζυγιάζεις πλέον πιο καλά την αγάπη σου, και -ακόμη και τώρα που και οι δικές σου οι γνώσεις δεν είναι πια αμελητέες- τα πιστεύω τους, η εμπειρία τους, η συμβολή και η συμβουλή τους είναι καθοριστικές.
Και στην ουσία κινήσε σε κυκλό. Χρειάστηκες όλα αυτά τα χρονιά, για να καταλήξεις εκεί που ήσουν στην αρχή. Κατανοείς όμως ότι καθώς διένυες αυτόν τον κύκλο, απομυθοποιώντας τους γονείς σου και στη συνέχεια εκτιμώντας τους πραγματικά, ενσωματώθηκες στην κοινώνια, γνώρισες και άλλα είδη αγάπης, μπορείς πια και "πετάς" μόνος. Θα γινόταν άραγε όλα αυτά αν οι γονείς σου παρέμεναν παντοδύναμοι, αν ένιωθες πάντα την ίδια αγάπη γι 'αυτούς, αν βρισκόσουν πάντα στη σίγουρη και στοργική αγκαλιά της μητέρας;
Και ενώ όλα αυτά τα χρόνια που περάσανε, σου φαινότανε σα να μην τους αγγίζει ο χρόνος, σα να μη γεράσανε ούτε κατά μία μέρα, ξαφνικά συνειδητοποιείς ότι κι αυτοί από χώμα είναι φτιαγμένοι και ότι δέν τους ξέχασε ο χρόνος. Οι γκρίζες τρίχες έχουν πολύ καιρό που βγήκαν, το πρόσωπό τους έχει συρρικνώσει προ πολλού, έχουν πάψει πια να τρίζουν οι τοίχοι όταν μπαίνουν σ' ένα χώρο - το περπάτημά τους έχει αλλάξει πολύ. Ξυπνάς μια μέρα και θυμάσαι αστραπιαία το τελευταίο όνειρο. Είναι οι γονείς σου, όπως ήταν δεκαπέντε χρόνια πριν. Και βλέπεις τη διαφορά κατάματα. Όλα αυτά τα ίχνη του χρόνου που δεν έβλεπες πριν, τα βλέπεις τώρα με τη μία. Και ξαφνικά δεν είσαι πια σίγουρος. Η απώλειά τους... θα σε πονούσε περισσότερο όταν ήσουν παιδί... ή τώρα;
Τόσο μικρή η ζωή του ανθρώπου, και τόσες πολλές και μακριές οι φάσεις που περνάει.
Στην αρχή είναι το παν για σένα. Ούτε ο Θεός ο ίδιος δεν τους ξεπερνά. Νομίζεις ότι ξέρουν τα πάντα, ότι θα είχαν τη λύση σε κάθε σου ερώτηση, σε κάθε πρόβλημά σου. Άλλωστε και πώς να ήταν διαφορετικά; Είσαι ένα άτομο έτοιμο για διάπλαση. Και την αναλαμβάνουν αυτοί. Σου δείχνουν τον κόσμο, σου μεταδίδουν τις γνώσεις τους, τα συναισθήματά τους, την κοσμοθεωρία τους, σε κάνουν άνθρωπο.
Αργότερα αρχίζεις να τους αμφισβητείς, όπως αμφισβητείς τα πάντα γύρω σου. Άλλωστε μέχρι πρότεινως, "τα πάντα" ήταν αυτοί. Δε θα μπορούσες να αναθεωρήσεις τη γνώμη σου για οτιδήποτε, αν δεν αναθεωρούσες πρώτα αυτούς. Και καλά κάνεις και τους αμφισβητείς, καί αυτούς καί τα πάντα. Σημαντικό το στάδιο αυτό για την ικανότητα της αναλυτικής κρίσης, της αξιολόγησης, της (αυτο)εκτίμησης.
Κι ας πονάει...
Μετά έρχεται η ντροπή. Πώς μπόρεσες και φέρθηκες έτσι στους ανθρώπους αυτούς που σε μαγάλωσαν, που σε αγαπάνε και χωρίς εσένα δεν μπορούνε; Και πάλι όμως, όσο νά 'ναι, τους αμφισβητείς λιγάκι. Περισσότερο απ' ό,τι θά 'πρεπε και λιγότερο απ' όσο είναι καλό. Δεν υπάρχει λογική, απλά νιώθεις ότι πρέπει να τους ανταποδώσεις κάτι, να τους αποζημιώσεις για την εφηβία σου. Περισσότερο "πρέπει" να το κάνεις, παρά το "αισθάνεσαι". Και αυτό σε μπερδεύει ακόμη περισσότερο.
Καταλήγεις όμως. Συνειδητοποιείς ότι δε φταις εσύ για την εφηβεία σου και κατανοείς και τη μεταεφηβική περίοδο, γιατί αυτή είναι η ροή των πραγμάτων. Αυτή είναι η ζωή. Συμπεραίνεις, ότι ποτέ δεν έπαψες να τους αγαπάς, ότι η αξία τους είναι διαχρονική. Καταλαβαίνεις πια, ότι είναι το ίδιο πολύτιμοι για σένα, όπως ήτανε και τότε, όταν ήσουν έξι χρονών, κι ας μην εξαρτάσαι πλέον από αυτόυς. Πάντα θα εξαρτάσαι. Έχει αλλάξει όμως η αγάπη σου γι' αυτούς και έχει αλλάξει η αξία τους για σένα. Ζυγιάζεις πλέον πιο καλά την αγάπη σου, και -ακόμη και τώρα που και οι δικές σου οι γνώσεις δεν είναι πια αμελητέες- τα πιστεύω τους, η εμπειρία τους, η συμβολή και η συμβουλή τους είναι καθοριστικές.
Και στην ουσία κινήσε σε κυκλό. Χρειάστηκες όλα αυτά τα χρονιά, για να καταλήξεις εκεί που ήσουν στην αρχή. Κατανοείς όμως ότι καθώς διένυες αυτόν τον κύκλο, απομυθοποιώντας τους γονείς σου και στη συνέχεια εκτιμώντας τους πραγματικά, ενσωματώθηκες στην κοινώνια, γνώρισες και άλλα είδη αγάπης, μπορείς πια και "πετάς" μόνος. Θα γινόταν άραγε όλα αυτά αν οι γονείς σου παρέμεναν παντοδύναμοι, αν ένιωθες πάντα την ίδια αγάπη γι 'αυτούς, αν βρισκόσουν πάντα στη σίγουρη και στοργική αγκαλιά της μητέρας;
Και ενώ όλα αυτά τα χρόνια που περάσανε, σου φαινότανε σα να μην τους αγγίζει ο χρόνος, σα να μη γεράσανε ούτε κατά μία μέρα, ξαφνικά συνειδητοποιείς ότι κι αυτοί από χώμα είναι φτιαγμένοι και ότι δέν τους ξέχασε ο χρόνος. Οι γκρίζες τρίχες έχουν πολύ καιρό που βγήκαν, το πρόσωπό τους έχει συρρικνώσει προ πολλού, έχουν πάψει πια να τρίζουν οι τοίχοι όταν μπαίνουν σ' ένα χώρο - το περπάτημά τους έχει αλλάξει πολύ. Ξυπνάς μια μέρα και θυμάσαι αστραπιαία το τελευταίο όνειρο. Είναι οι γονείς σου, όπως ήταν δεκαπέντε χρόνια πριν. Και βλέπεις τη διαφορά κατάματα. Όλα αυτά τα ίχνη του χρόνου που δεν έβλεπες πριν, τα βλέπεις τώρα με τη μία. Και ξαφνικά δεν είσαι πια σίγουρος. Η απώλειά τους... θα σε πονούσε περισσότερο όταν ήσουν παιδί... ή τώρα;
Τόσο μικρή η ζωή του ανθρώπου, και τόσες πολλές και μακριές οι φάσεις που περνάει.
